• 07
  • KAS
Foto
Autor

Primo-Vasküler Sistem

Yıllardır akupunkturun nasıl etki ettiği üzerine çalışmalar yapılıyor. 5000 yıldır başarı ile uygulanan ve bir çok hastalığın tedavisinde destekleyici olarak başarı ile uygulanan bu tedavi şeklinin etki mekanizması bilim çevrelerinde çok tartışılan bir konu oldu.

Anatomik açıdan nasıl etki ediyor da vücut üzerinde bu tarz etkiler yürütüyordu? İnsan vücudunda bulunan meridyenler izledikleri yollarla bilinmesine ve akupunktur tedavilerinde başarıyla kullanılmasına rağmen, şimdiye kadar meridyenlere karşılık gelebilecek herhangi bir anatomik yapı gösterilememiştir. 1962’deyılında  Kore’li profesör Bong Han Kim akupunkturun meridyenlerine ve noktalarına karşılık gelen sistemi anatomik olarak bulduğunu iddia etti. Kuzey Kore’de Pyongyang Medical Üniversitesinde çalışan profesör Kim, Journal of Jo Sun Medicine dergisinde bulduğu sistemi yayınladı. Sonra aynı üniversite de National Acupuncture Meridian Research Institue’yi kurdu. Buranın başkanı olarak Bonghan Sistemi adını verdiği ve akupunktur meridyenlerini  temsil ettiğini düşündüğü yapıyı anlatan 4 rapor daha yayınladı (1. Si : B. H. Kim, “On the acupuncture meridian system,” Journal of JoSun Medicine, vol. 90, pp. 6–35, 1963. 2.si:  B. H. Kim, “The Kyungrak system,” Journal of Jo SunMedicine, vol. 108, pp. 1–38, 1965. 3. Sü : B. H. Kim, “Sanal theory,” Journal of Jo Sun Medicine, vol. 108, pp. 39–62, 1965. 4. Sü : B. H. Kim, “Sanal and hematopoiesis,” Journal of Jo Sun Medicine, vol. 108, pp. 1–6, 1965. ). Ancak bu makaleler İngilizce olarak yayınlansa da çok ilgi çekmedi. Zaten bu makalelerden hemen sonra enstitü kapatıldı ve profesörden bir daha haber alınamadı. Kim, mikrocerrahi, ışık ve elektron mikroskopları, radyoaktif işaretleyiciler, histolojik kesitler ve çeşitli boyamalar kullandığını belirtmesine rağmen, yöntemler hakkında kapsamlı bilgi yazmamıştı. Bu nedenle Kim’in iddiaları bazı bilim adamlarınca o günkü bilinen histolojik yöntemlerle ve tekniklerle tekrarlanmaya çalışılsa da ispat edilemedi.

Kellner, zamanının histolojik metodlarını kullanmış ve buna binaen Prof. Dr. Bong-Han Kim’in iddia ettiği buluşunu inkar etmiştir. Çalışmasını 1966 yılında yayınladı. (Kellner G. Bau und Funktion der Haut. Deutsche Zeitschrift fu¨r Akupunktur. 1966;15:1e31). Halbuki, Kellner’in kullandığı konvansiyonel histolojik metodlar yetersizdi. Kellener’den sonra, anatomi profesörü asistani olan Fujiwara ve arkadaşı Yu, çok ciddi bir çalışma ile yaklaşık yarım yıl ciddi mesai sonrasında bazı olumlu sonuçlar alabilmişlerdi. Bu yaptıkları çalışma sonucu, Prof. Dr. Bong-Han Kim’in sonuçlarını, kan damarları içinde ve organ yüzeylerinde bulmayı başarmışlardı. Çalışmaları 1967 yılında yayınlandı (Fujiwara S, Yu SB. “Bonghan Theory” morphological studies. Igaki no Ayumi. 1967;60:567e577).

  Uzun süre bu konuda yapıaln çalışmalar durduktan sonra, 2002’de Seoul National University’den  Prof. Kwang-Sup Soh ve ekibi tekrar araştırmaya başladı. Sonraki 10 yılda teknolojik imkanları kullanarak ve yeni metodlar geliştirerek Kim tarafından iddia edilen bu yeni anatomik sistemi görüntülemeyi başardılar. Onlar tarafından kurulan Nano Primo Research Center’da yapılan çalışmalar sonncunda 50 yakın bilimsel makale yayınlandı ve 2010’da Kore’de düzenlenen “International Symposium on the Primo Vascular System” sempozyumunda bu sistemi ‘Primo Vascular System’ olarak tanımlayan ortak bir terminoloji geliştirildi (The primo vascular system as a new anatomical system. Stefanov M, Potroz M, Kim J, Lim J, Cha R, Nam MH.J Acupunct Meridian Stud. 2013 Dec;6(6):331-8. doi: 0.1016/j.jams.2013.10.001. Epub 2013 Oct 24)

 Primo Vasküler Sistem Nasıl İşler :

Primovasküler sistem,  bir yumurtada kan damarları ve sinir sisteminden daha önce geliştiği için, ilk oluşan anlamında primo şeklinde adlandırıldı. Vücudumuzu bir ağ gibi saran, içinde sıvı barındıran, ince mikro kanallardan (Akupunktur Kanalları) ve bu kanalları birbirine bağlayan mikro düğümcüklerden (Akupunktur Noktalarından)  oluşur. Bu sistemin mikro boyuttaki ve yarı saydam renkteki damarlarına  Primo Damarlar deniyor. Bu mikro kanallar içinde dolaşan sıvıya da Primo Sıvı deniyor. Primo damarlar arasında bulunan bağlantı noktalarına ise Primo Nodlar olarak anılıyor. Primo damarlar  sadece deri yüzeyinde değil, kan ve lenf damarları içinde, merkezi sinir sistemde ve organların yüzeylerinde de bulunan, farklı alt sistemlerden oluşan, birbirleri ile bağlantılı ince bir ağ olarak bulunuyor. 

https://ultratedaviler.files.wordpress.com/2017/11/img_primo-sistem-detay1.jpg

Hem vasküler, hem nörolojik, hem hormonal, hem de immün sistemin özelliklerine sahip, tüm vücudu saran, bu yeni dolaşım ve iletişim sisteminin, doku rejenerasyonunda, inflamasyonda ve hatta kanser metastazlarındaki rolü, hakkındaki bilimsel çalışmalarda son 10 yılda çok hızlı bir sıçrama meydana gelmiştir.

Histolojik çalışmalar ile birlikte primovasküler sistemin içeriği de net olarak görüntülenmiştir.

A. BHC and connected BHD inside adipose tissue around rat small intestine. (B) BHC and two BHDs near same rat small intestine; blood vessels and adipose tissues not stained

Yukarıdaki iki histolojik görüntü Soh KS.Bonghan circulatory system as an extension of acupuncture meridians. J Acupunct Meridian Stud. 2009 Jun;2(2):93-106 adlı çalışmadan alınmıştır.

Overall characteristic features of Alcian Blue (AB)-stained threadlike Bonghan ducts (BHDs) and corpuscles. BHDs are thin, semitransparent, and freely movable. A corpuscle (C) is linked to BHDs on opposite sides (arrows) (Han HJ, Sung B, Ogay V, Soh KS. The flow path of alcian blue from the acupoint BL23 to the surface of abdominal organs. J Acupunct Meridian Stud. 2009 Sep;2(3):182-9)

Primo Sıvı içinde çeşitli proteinleri, aminoasitleri, DNA, RNA ile rejenerasyon ve hematopoeziste rol oynayan çeşitli kök hücreleri  bulunur (Jeon J, Lee S. The meanings and prospects of primo vascular system from the viewpoint of historical context. Evid Based Complement Alternat Med. 2013;:439508).

A primo node stained by Alcian blue was extracted from a lymph vessel. One of the primo vessels connected to the node Two rod-shaped nuclei (arrows) can be seen in the primo vessel (Kim DU, Han JW, Jung SJ, Lee SH, Cha R, Chang BS, Soh KSComparison of Alcian Blue, Trypan Blue, and Toluidine Blue for Visualization of the Primo Vascular SystemFloating in Lymph Ducts. Evid Based Complement Alternat Med. 2015;2015:725989)

Yapılan bilimsel çalışmalarda özellikle  araştırmacıların trypan blue’nun,  Primovasküler sisteme afinitesinin olduğunu keşfetmesi büyük gelişme sağladı. Trypan blue kan ve lenf damarlarını, kas, sinir, yağ dokuyu boyamıyordu

In-situ trypan blue staining revealed Bonghan ducts (dotted arrows) and corpuscles (arrow heads) on tumor tissue fascia; right panel, magnified view of left panel; trypan blue did not stain blood vessels (Soh KS.Bonghan circulatory system as an extension of acupuncture meridians. J Acupunct Meridian Stud. 2009 Jun;2(2):93-106)

Bu çalışmalar sonunda Primovasküler sistem,  kan ve lenf damarlarının içinde, hipodermiste, fasiyalarda, beyin ventrikülleri ve santral spinal kanalda, iç organların yüzeylerinde, yağ doku ve kanser dokularında tespit edildi.

Intraoperative visualization of the primo-vascular system attached to tumor nodules in i.p. lung cancer mouse models.Primo-vessels (arrows) stained with trypan blue mainly located around tumor nodules (arrowheads) (Yoo JS, Ayati MH, Kim HB, Zhang WB, Soh KS. Characterization of the primo-vascular system in the abdominal cavity of lung cancer mouse model and its differences from the lymphatic system. PLoS One. 2010 Apr 1;5(4):e9940.)

Bae KH, Soh KS. Fat connected with the primo vascular system J Acupunct Meridian Stud. 2014 Aug;7(4):217-8

Kim ve Soh primovasküler sistemi, içerdiği Primo damarların ve primo nodların durumuna göre 6 kategoriye ayırdılar: süperfizyel, intravasküler, ekstravasküler, organ yüzeyindekiler, intraorgan ve nöral ağ.

  1.  İntravasküler primovasküler sistem :  Kalp kavitesi, kan ve lenf damarları içinde bulunan nod ve damarlardan oluşur.
  2. Ekstravasküler primovasküler sistem: kan ve lenf damarları ile sinirlerin hemen dış duvarlarında seyreden damar ve nodlar dan oluşur.
  3. Nervöz primovasküler sistem: serebrospinal sıvıda, SSS ve periferik SS parankimlerinde bulunan damar ve nodlardan oluşur.
  4. Organ yüzey primovasküler sistem: İç organların yüzeylerinde serbest halde bulunan, organlara yapışmayan, kan ve lenf damarlarıyla ilişkisi olmayan damar ve nod lardan oluşur.
  5. İntraorgan primovasküler sistem : İç organların parankimlerinin içinde bulunan damar ve nodlardan  oluşur

Yukarıda yazılan sistemler dışında bağımsız primo vasküler sistemlerde vardır. Tüm bu sistemler birbiri ile bağlantılıdır.

Primo Damarların Yapısı :

Damarların çapı yaklaşık 0.1 mm olan semitransparan (yarı saydam) ipliksi yapılardır.

Wang X1, Shi H, Shang H, Su Y, Xin J, He W, Jing X, Zhu B. Are Primo Vessels (PVs) on the Surface of Gastrointestine Involved in Regulation of Gastric Motility Induced by Stimulating Acupoints ST36 or CV12? Evid Based Complement Alternat Med. 2012;2012:787683

Damarlar yüksek miktarda hyaluronik asit içeren bir membranla çevrelenir. Hyaluronik asit hücre büyümesi ve farklılaşmasında önemli olduğu için, hasarlanan damarın tamirinde etkili olduğu düşünülmektedir. Yine damarlar kollojen bantları da içerir. Kollojen foton emisyonu yapabilmektedir. Damar  içindeki subkanallar da çift katlı zarla endotel hücrelerinden oluşur. Hücreleri Ca iyon kanalları içerdiği için uyarılabilir hücrelerdir.

Primo Sıvı

Damarlar içinde P-fluid denen bir sıvı akmaktadır. Sıvının akış hızı 0.3 mm/sn ile lenf akışından daha hızlıdır. Bu sıvı basofilik granüller, ekstraselüler DNA, proteinler, hormonlar, adrenalin, noradrenalin,  hücreler içerir. Sıvıda monosit, eozinofil, makrofaj, mast hücresi yanında çeşitli mitoz evrelerinde olan 5 çeşit hücre de tespit edilmiştir.

Sonuçta bu sistemin biyolojik regülasyonun sağlanmasında oldukça etkili olduğu düşünülmektedir. Ancak bu sistem gerçekten akupunktur  meridyeni midir? Cai DJ, Chen JC, Zhuang Y, Liu MA, Liang FR. Review and comment on the relationship between Primo vascular system and meridians. Evid Based Complement Alternat Med. 2013;279176 adlı çalışmada CV8, CV10, CV12’de nodlar gösterilmiş.ST-36 ya florosan nanopartiküller enjekte edildiğinde oradan tibiya ortasına kadar mide meridyeninin trasesine uyan tarzda damar ve nodlar görüntülenmiş. Han ve ark. Ratlarda BL23 akupunktur noktasına Alcian Blue enjekte ederek onun ipliksi yapılar yani PVsler içinde mide omentumu,  deudenum, kolon ve çekum yüzeyine ulaştığını göstermiştir (Han HJ, Sung B, Ogay V, Soh KS. The flow path of alcian blue from the acupoint BL23 to the surface of abdominal organs. J Acupunct Meridian Stud. 2009 Sep;2(3):182-9.).  Buna rağmen primo vasküler sistem  meridyenlerin geçtiği boyun, yüz, perikard ve AC’de hala gösterilememiştir.

Bu yazı Prof Dr. Saliha Karatay’ın sunumundan derlenmiştir.