Dr. Buğra Buyrukçu

Güneş çarpması nedir? Güneş çarpmasına karşı neler yapılmalıdır?

Güneş çarpması nedir? Güneş çarpmasına karşı neler yapılmalıdır?

Yaz sıcakları, tüm Türkiye'yi adeta kavuruyor. Aşırı sıcakların gelmesiyle birlikte güneş çarpması vakaları da artış gösteriyor. Yazın en ciddi hastalıklarından biri olan güneş çarpması, özellikle çocukları, yaşlıları ve kronik rahatsızlıkları olanları çok daha ağır bir şekilde etkiliyor.

Güneş çarpması, güneş altında uzun süre kalma sonucu, vücut ısısını ayarlayan mekanizmaların bozulmasına bağlı olarak ortaya çıkan klinik bir tablodur. Hava sıcaklarının ani olarak yükselmesi ile birlikte sıcak çarpması şikayetlerinde de artış görülür. Her yaş grubunda görülebilen güneş çarpması, özellikle 4 yaş altındaki çocukları, 65 yaş üzeri bireyleri ve kronik rahatsızlığı olanları çok daha fazla etkilemektedir.

Öğle saatlerinde güneşe çıkmayın

Güneş çarpması, özellikle öğle vakti, güneş ışınlarının dik geldiği zamanlarda oluşmaktadır. Deniz kıyısında geçirilen vakitler ve normalin üzerinde sıcaklık seviyesine sahip ortamlarda uzun süre bulunmak, güneş çarpmasının en büyük nedenlerindendir. Sıcaklarda aşırı besin ve alkol tüketmek, kalın giyinmek, güneş çarpmasını tetikleye faktörlerdendir. Vücut sıcaklığı anormal seviyede seyreden bireylere ilk yardım uygulamaları ile hemen müdahale edildiği takdirde kalıcı hasarların önüne geçilebilmektedir.

Güneş çarpması belirtileri nelerdir?

İleri safhalarda oldukça tehlikeli olabilen güneş çarpmalarında, ciddi oranda yaşam kaybı riski olduğu da unutulmamalıdır. Bu nedenle güneş çarpması belirtileri iyi bilinmeli ve böyle bir durum ile karşılaşan kişinin hemen gerekli tedavi alması sağlanmalıdır. Güneş çarpması belirtileri arasında ise şunlar yer alır:

  • Baş ağrısı
  • Bulantı
  • Kusma
  • Yüksek ateş
  • Baş dönmesi
  • Vücutta terlemenin görülmemesi
  • Deride kızarıklık
  • Kas krampları
  • Çarpıntı
  • Ağızda ve dudakta kuruluk
  • Uyku hali
  • Bilinç kaybı

Güneş çarpmasından korunmak için neler yapılmalı?

Güneş çarpmasına karşı korunma yöntemlerinin bazıları şöyledir:

  • Öğle saatlerinde güneşe maruz kalınmamalıdır.
  • Dışarı çıkarken güneş kremi gibi cildi koruyan ürünler mutlaka sürülmelidir.
  • Baş bölgesini korumak amacıyla şapka,  güneş gözlüğü ve şemsiye kullanılmalıdır.
  • Çok sıcak saatlerde ağır egzersiz yapmaktan kaçınmalıdır. Ultraviyole ışınlarının en yoğun olduğu 11.00-15.00 saatleri arasında, güneş altında spor yapılmamalıdır.
  • Güneş ışığı altında kalan araç gibi kapalı alanlarda bulunmamalıdır.
  • Gün içinde en az 2-2,5 litre su tüketilmelidir.
  • İnce ve hafif olan açık renkte kıyafetler tercih edilmelidir.
  • Ağır ve yağ oranı yüksek besinler yerine sindirimi kolay yiyecekler tüketilmelidir.
  • Sık sık duş alınmalıdır.